توسعه و امنیت در یک مسیر؛ زیرساخت گردشگری و حفاظت از میراث در استان البرز

توسعه‌ی گردشگری بدون حفاظت از منابع تاریخی و طبیعی، پایدار نخواهد ماند. اداره کل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی استان البرز در یک سال گذشته نشان داده که این دو مسیر را هم‌زمان دنبال می‌کند: از یک‌سو گسترش زیرساخت‌های گردشگری و جذب سرمایه، و از سوی دیگر تقویت خط مقدم حفاظت از آثار تاریخی.

• نظارت بر بیش از هزار تأسیسات گردشگری

بر اساس آمار اداره کل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی استان البرز، در حال حاضر ۱۱۴۰ مورد نظارت بر تأسیسات گردشگری استان انجام شده است. این تأسیسات شامل:

• ۱۳ واحد فعال هتل و اقامتگاه
• ۶۴۵ واحد مجتمع گردشگری
• ۸۴ واحد پذیرایی بین‌راهی
• ۷ مرکز فعال آموزشی گردشگری
• ۲ مرکز گردشگری سلامت

• صدور مجوز و جذب سرمایه در حوزه گردشگری

فعالیت‌های صدور مجوز در یک سال گذشته شامل موارد زیر بوده است:

• صدور اولیه ۱۴ پروانه بهره‌برداری جدید، تمدید یک‌ساله ۱۷ مورد و تمدید سه‌ساله ۱۲ مورد
• صدور ۷ پروانه بهره‌برداری بوم‌گردی، به‌همراه مجوزهای بین‌راهی، محیط طبیعت و گردشگری کشاورزی
• برگزاری ۱۴ جلسه ارزیابی و درجه‌بندی تأسیسات گردشگری با صدور ۱۴ گواهینامه کیفیت

در حوزه‌ی جذب سرمایه، اداره کل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی استان البرز فعالان بخش گردشگری و اقامتی را برای دریافت تسهیلات به بانک‌ها معرفی کرده است:

• معرفی ۳۸ میلیارد تومان به بانک ملی
• معرفی ۶۸ میلیارد تومان به بانک توسعه

• نظارت جدی بر دفاتر خدمات مسافرتی

در راستای صیانت از حقوق گردشگران، نظارت بر دفاتر خدمات مسافرتی استان البرز تشدید شده است:

• ۸۳ مورد بازرسی و بازدید مشترک از دفاتر مسافرتی
• رسیدگی به ۳۲ شکایت بدوی و ۱۳ مورد تجدیدنظر فنی
• تعلیق ۶ دفتر، لغو مجوز ۸ دفتر و انتقال ۲ دفتر به استان تهران
• شناسایی ۶ واحد غیرمجاز برگزاری تور و تشکیل پرونده در پلیس فتا
• برگزاری کارگاه آموزشی گردشگری آگاهانه برای ۱۷۸ نفر که به صدور ۱۲۰ گواهینامه راهنمای گردشگری منتهی شد
• تشکیل کمیته صنفی دفاتر خدمات مسافرتی، برای اولین‌بار پس از ۱۵ سال

• یگان حفاظت؛ خط مقدم امنیت میراث فرهنگی

هم‌زمان با توسعه زیرساخت گردشگری، یگان حفاظت اداره کل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی استان البرز مسئولیت حفاظت از اماکن، موزه‌ها و محوطه‌های تاریخی استان را بر عهده دارد. از جمله اقدامات این یگان:

• تأمین تجهیزات انفرادی (لباس فرم، شوکر، باتوم و کفش) برای تمامی پرسنل
• گشت‌زنی منظم و حفاظت از محوطه‌های باستانی در حال کاووش
• نصب دوربین‌های مداربسته در کاخ سلیمانیه و کاخ مروارید
• برخورد قانونی با استفاده‌کنندگان و فروشندگان تجهیزات غیرمجاز فلزیاب
• همکاری مستمر با ناجا و مراجع قضایی در کشف جرایم علیه میراث فرهنگی

• عملکرد واحد حقوقی؛ پیگیری حقوق میراث استان البرز

واحد حقوقی اداره کل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی استان البرز نیز در کنار یگان حفاظت، از دارایی‌های تاریخی استان دفاع کرده است:

• اخذ سند رسمی ۱۲ هکتار از محوطه تاریخی ازبکی
• پیگیری جریمه بنای کاروانسرای شاه‌عباسی به ارزش بیش از ۲۲۰ میلیارد ریال
• رفع ایراد ۴۸ قرارداد و تنظیم ۱۸ تفاهم‌نامه و قرارداد جدید
• پیگیری و اخذ آرای قضایی برای ۹ مورد حفاری غیرمجاز
• اعلام شکایت برای ۱۱ مورد کشف اشیای عتیقه
• پیگیری و تسویه ۵ محکومیت قضایی

جمع‌بندی

توسعه‌ی زیرساخت گردشگری در استان البرز، بدون کاهش سطح حفاظت از میراث تاریخی، هم‌زمان پیش رفته است. این رویکرد دوگانه، تحت مدیریت دکتر زینالی، مدیرکل اداره کل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی استان البرز، تصویری از توسعه‌ی متوازن و پایدار در یکی از استان‌های پرظرفیت کشور به دست می‌دهد.